Mary Oliver (1935-2019) is een Amerikaanse dichter, en ze werd geboren in een landelijk plaatsje, Maple Heights, vlakbij Cleveland in Ohio. Daar ontwikkelde ze een grote voorliefde voor de natuur. Ze woonde een groot deel van haar leven in Provincetown, Massachusetts.

[Deze introductie kunt u verder overslaan als u de introducties tot eerdere vertalingen al eens gelezen hebt. Het gedeelte dat specifiek over dit gedicht gaat begint met een alinea waarvan de openingswoorden luiden: “Het onderhavige gedicht …]

Ze begon betrekkelijk vroeg met dichten. Ze schrijft verzen met een fraai ritme en een gevoelige toon, waarin vaak rijm ontbreekt, waarin een dichterlijke stroom en tegenstroom nooit ontbreken, verzen die ons gevoelig maken en verrijken – zoals elk goed gedicht – voor de gruwelen en de schoonheden en de geheimenissen van het bestaan – “We are nourished by the mystery” (The Fish).

Ze was bevriend met de zus van Edna St. Vincent Millay, en heeft met haar de nagelaten papieren van de dichteres geordend.

Een necrologie, geschreven door Lynn Neary, ‘Beloved Poet Mary Oliver, Who Believed Poetry ‘Mustn’t Be Fancy,’ Dies At 83‘ op de website van New Hampshire Public Radio (17 januari 2019), vindt u hier.

De slotregel van dat stuk is een voor mij zeer ontroerend en ook veelzeggend citaat uit het gedicht When Death Comes dat ik al eerder heb vertaald.

“When it’s over, I want to say: all my life / I was a bride married to amazement.”

Na haar dood in 2019 verscheen in Forward een mooi stukje van Talya Zax. Deze joodse schrijver/journalist schreef:

The Pulitzer Prize-winning poet [Mary Oliver dus], who passed away on January 17 [2019] at age 83, was a voice of clarity in American letters. Her work, spare and full of silence, was often out of style. She was dismissed, by some who claimed authority, as a common kind of poet, not especially interesting, radical in neither subject nor form.

But when it came to the dimensions that most matter, those of language and soul, Oliver was unique. She could show you the world just as it was, and in doing so make it seem entirely new.

En ook citeerde ze de woorden van Mary Oliver:

“The Real Prayers Are Not the Words, But the Attention that Comes First,”

Het onderhavige gedicht heeft volgens mij geen toelichting nodig.

Mary Oliver, Red Bird (2008).

---

---

Geluidsopname

---

---

Vertaling

Imperium

Men kent ons om onze angst voor de dood,
Onze hang naar macht, als een cultuur die onzekerheid
Van weinigen elimineren wou, die armoe
Van velen miskende. Men kent ons als een cultuur
Die massaliteit onderwees en beloonde, die het zelden
Of nooit had over kwaliteit van leven voor
Mensen (andere mensen), voor honden, rivieren. Alles
Wat volgens ons bestaat, zeggen ze, is slechts
Grondstof. En ze zullen zeggen dat deze toestand
Een politiek uitgangspunt is – inderdaad – en
Ze zullen ten slotte zeggen dat onze politiek slechts
Middel is om wat in ons hart leeft te ondersteunen,
En dat ons hart, in deze tijd, benepen is,
Meedogenloos, vol van gemeenheid.

---

---

Origineel

Of The Empire

We will be known as a culture that feared death
and adored power, that tried to vanquish insecurity
for the few and cared little for the penury of the
many. We will be known as a culture that taught
and rewarded the amassing of things, that spoke
little if at all about the quality of life for
people (other people), for dogs, for rivers. All
the world, in our eyes, they will say, was a
commodity. And they will say that this structure
was held together politically, which it was, and
they will say also that our politics was no more
than an apparatus to accommodate the feelings of
the heart, and that the heart, in those days,
was small, and hard, and full of meanness.