De knie – Christian Morgenstern

Christian Morgenstern (1871-1914) was een Duitse dichter en vertaler. Hij staat bekend als humoristisch dichter, maar hij was in wezen een diepernstig man die zich ook intensief met het werk van Rudolf Steiner en de antroposofie heeft beziggehouden. Hij heeft werk van Knut Hamsun vertaald. Zijn grootste bekendheid geniet hij door zijn Galgenlieder.

Het Nederlandse avantgarde-tijdschrift De Schone Zakdoek dat in de oorlogsjaren werd gemaakt in één exemplaar, maar dat desondanks – of misschien juist daarom – een zekere beroemdheid geniet, is vernoemd naar Palmström, een gedicht van Morgenstern.

Een vrij beroemd gedicht van Christian Morgenstern (er zijn geen heel beroemde gedichten, want poëzie is een kunst waar de meeste mensen niet erg van houden) is Das Knie. Ik ken het al decennialang uit mijn hoofd. Zo’n losse knie, niets meer en niets minder, heeft iets heel troostrijks.

Het zijn drie kwatrijnen met een simpele en hoogst dramatische regel die vier keer voorkomt: “Het is een knie, meer niet.” Toelichting lijkt bij dit gedicht overbodig.

Hier kunt u een Trijfel vinden, een column van Nico Scheepmaker, met door anderen gemaakte vertalingen, waaronder ook een fraaie vertaling van Scheepmaker zelf.1


Geluidsopname van de vertaling – Arie Sonneveld

Vertaling:

De knie

Een knie gaat stil de wereld rond.
Het is een knie, meer niet!
Het is geen boom! Het is geen tent!
Het is een knie, meer niet.

Eens werd een vechtende soldaat
Kapotgeschoten van rondom.
De knie alleen bleef ongedeerd –
Als was ‘t een heiligdom.

Nu gaat-ie stil de wereld rond.
Het is een knie, meer niet.
Het is geen boom, het is geen tent.
Het is een knie, meer niet.


Origineel:

Das Knie

Ein Knie geht einsam durch die Welt.
Es ist ein Knie, sonst nichts!
Es ist kein Baum! Es ist kein Zelt!
Es ist ein Knie, sonst nichts.

Im Kriege ward einmal ein Mann
erschossen um und um.
Das Knie allein blieb unverletzt-
als wärs ein Heiligtum.

Seitdem gehts einsam durch die Welt.
Es ist ein Knie, sonst nichts.
Es ist kein Baum, es ist kein Zelt.
Es ist ein Knie, sonst nichts.


  1. Nico Scheepmaker, Trijfel, Leidsch Dagblad, 9 juni 1980, p.21 

Plaats een reactie