John Donne (1572-1631) is de bekendste dichter van de groep dichters die door Samuel Johnson (1709-1784) de Metaphysical Poets is gedoopt. Hij was een geleerde en werd later een geestelijke in The Church of England.

Een informatieve Nederlandse website over John Donne, waarop ook veel vertalingen van zijn werk, vindt u hier.

De Metaphysical Poets gebruikten zogeheten Metaphysical Conceits in hun gedichten. Dat zijn uitgebreide vergelijkingen die weinig voor de hand lijken te liggen, die onwaarschijnlijk zijn, waarvan de elementen zeer ver uit elkaar liggen, maar die toch op een dichterlijke manier treffend zijn. 

Dit gedicht bevat heel beroemde slotregels. Ze zijn in iets andere vorm bekend: “Don’t ask for whom the bell tolls; it tolls for thee”. Zo luidt ook de gelijknamige roman van Ernest Hemingway uit 1940. Het betekent dat bij ieders uitvaart ook een stukje van onszelf uitgeleide wordt gedaan.

Het gedicht bereidt deze conclusie helemaal voor door te benadrukken dat we allemaal horen bij de mensheid. De mensheid wordt dan met het continent, met Europa vergeleken en het gedicht maakt duidelijk dat we armer worden als er iemand verdwijnt, zoals het continent armer wordt als er een stukje vanaf wordt gehaald. De ironie is dat Donne een eilandbewoner was uiteraard.

Het gedicht komt voor in Devotions Upon Emergent Occasions, and severall steps in my Sicknes uit 1624. Het boek bestaat vooral uit proza, reden waarom dit gedicht soms ook een prozagedicht wordt genoemd. De spelling die ik hier heb overgenomen is enigszins gemoderniseerd.

---

Geluidsopname

---

Vertaling

Geen mens is een eiland

Geen mens is een eiland,
Valt samen met zichzelf;
Ieder mens is een stukje continent,
Deel van de kern.

Als een kluit wordt weggespoeld door de zee
Wordt Europa armer,
Net als wanneer een kaap zou verdwijnen:
Net als wanneer het een landgoed van je vriend
Betrof, of dat van jezelf.

De dood van ieder mens neemt iets van me weg,
Omdat de mensheid mij aangaat,
En vraag dan ook nooit voor wie de klok luidt;
Die luidt voor jou.

---

Origineel

No Man is an Island

No man is an island,
Entire of itself;
Every man is a piece of the continent,
A part of the main.

If a clod be washed away by the sea,
Europe is the less,
As well as if a promontory were:
As well as if a manor of thy friend’s
Or of thine own were.

Any man’s death diminishes me,
Because I am involved in mankind.
And therefore never send to know for whom the bell tolls;
It tolls for thee.