Samuel Taylor Coleridge (1772-1834) was een Engelse dichter die met William Wordsworth de stoot gaf aan de Engelse romantiek met een gezamenlijke dichtbundel: Lyrical Ballads (1798).

Colerdige was de jongste van een groot domineesgezin, had een gebrekkige gezondheid, was een groot deel van zijn leven verslaafd aan opium, en leefde een romantisch dichtersleven.

De vertaling was een vertaalopdracht voor de wedstrijd die Nederland Vertaalt heet (2023). Mijn vertaling is niet in de prijzen gevallen. Hier vindt u de genomineerde vertalingen.

Het betreft hier uiteraard een schimpdicht – Keulen wordt hier belachelijk gemaakt. Op de achtergrond speelt mee dat parfum, welriekend water, soms wordt aangeduid met Eau de Cologne – vandaar ook de titel van het gedicht.

‘Two and seventy stenches’ is een grapje – in het Engels zeg je seventy two. Coleridge gebruikt hier de Duitse woordvolgorde. Deze grap is in het Nederlands niet eenvoudig na te bootsen omdat de gebruikelijke Nederlandse woordvolgorde van ’72’ gelijk is aan de Duitse.

Geluidsopname van de vertaling:

Vertaling:

Cologne

Keulen, stad van knoken, grauwe pijen,
bezaaid met troep en boze keien,
vol feeksen en mismaakte wijven;
overal stank die doet verstijven –
je gaat wel tachtig keer over je nek!
Gij nimfen, toeziend op riool en drek,
de Rijn besprenkelt, zoals u weet,
in uw Cologne put en spleet;
maar zeg me, Nimf, welk hoger Zijn
Besprenkelt straks die Keulse Rijn?

Origineel:

Cologne

In Köln, a town of monks and bones,
And pavements fang’d with murderous stones,
And rags, and hags, and hideous wenches,
I counted two and seventy stenches,
All well defined, and several stinks!
Ye nymphs that reign o’er sewers and sinks,
The river Rhine, it is well known,
Doth wash your city of Cologne;
But tell me, Nymphs! what power divine
Shall henceforth wash the river Rhine?